Veelgestelde vragen over GACS-compliance (FAQ)

1. Wat is GACS precies?
GACS staat voor Gebouwautomatisering- en controlesysteem. Het is een verzamelnaam voor de technologie (software en hardware) die de technische systemen in een gebouw aanstuurt, monitort en optimaliseert. De wet stelt dat dit systeem ‘slim’ genoeg moet zijn om zelfstandig energieverbruik te analyseren en de beheerder te informeren over rendementsverliezen.

2. Voor wie is de GACS-verplichting van toepassing?
De verplichting geldt voor alle utiliteitsgebouwen (kantoren, hotels, zorginstellingen, etc.) met een verwarmingssysteem of airconditioningsysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW. Dit is de optelsom van alle aanwezige installaties in het pand.

3. Ik heb net nieuwe installaties geplaatst, voldoe ik dan niet automatisch?
Niet noodzakelijkerwijs. Nieuwe apparatuur (zoals een moderne warmtepomp) is vaak energiezuinig, maar de wet stelt eisen aan de aansturing en rapportage (de digitale laag). Zonder de juiste integratie in een gebouwbeheersysteem dat voldoet aan NEN-EN-ISO 52120-1 (Klasse B voor energiemanagement), is het pand officieel niet-compliant.

4. Wat zijn de risico’s als mijn gebouw niet voldoet?
Sinds 1 januari 2026 kan de Omgevingsdienst handhavend optreden. Dit begint meestal met een officiële waarschuwing en een hersteltermijn, maar kan bij het uitblijven van actie leiden tot lasten onder dwangsom. Daarnaast bent u verplicht om driejaarlijkse keuringen te blijven uitvoeren, een kostenpost die vervalt zodra u een gecertificeerd GACS-systeem heeft.

5. Wat houdt een SRI-scan in?
De SRI-scan (Smart Readiness Indicator) is een officieel meetinstrument om de ‘slimheid’ van uw gebouw vast te stellen. Techsupport Nederland beoordeelt tijdens deze scan of uw automatisering voldoet aan de wettelijke eisen. Het resultaat is een rapportage die bij een inspectie dient als bewijslast of als wettelijk onderbouwd verbeterplan.

6. Hoe lang heb ik de tijd om aanpassingen door te voeren?
Hoewel de deadline van 1 januari 2026 is verstreken, hanteren handhavers vaak een redelijke termijn voor herstel als u kunt aantonen dat u een plan van aanpak heeft. Door nu een SRI-scan uit te voeren, legt u vast dat u van goede wil bent en actief werkt aan een oplossing.